کوروش بزرگ و سیاست رواداری مذهبی

شما اینجا هستید

بینش و انگیزه

«هرگاه می‌توانید، به عنوان یک آزادی‌بخش عمل کنید. آزادی، کرامت، ثروت – این سه با هم بالاترین خوش‌بختی برای بشریت است. اگر شما هر سه این‌ها را به مردم خود اعطا کنید، عشق آن‌ها برای شما هرگز نمی‌میرد.»[1]

در سال 550 پیش از میلاد، کوروش، شاه انشان، با شکست پادشاه ماد امپراتوری هخامنشیان را بنیان نهاد. قلمرو این امپراتوری تحت فرمانروایی کوروش– 550 تا 530 پیش از میلاد- از بالکان تا آسیای مرکزی را در بر می­گرفت.[2] طبق رکوردهای جهانی گینس، امپراتوری هخامنشیان، بزرگ­ترین امپراتوری در طول تاریخ از نظر درصد جمعیت بوده است که حدود 59 میلیون نفر از 112 میلیون جمعیت جهان در آن زمان، یعنی 44 درصد جمعیت جهان در این امپراتوری زندگی می­کردند.[3] به علاوه متکثرترین امپراتوری جهان بود و اقوام، قبایل، زبان­ها و فرهنگ­ها و ادیان مختلف را در بر می­گرفت. تسامح و رواداری از بارزترین مشخصه­های این امپراتوری بود.[4]

از مهم­ترین وقایعی که در دوران امپراتوری کوروش به وقوع پیوست، لشکرکشی کوروش به سمت بابل در سال 539 پیش از میلاد و شکست بُختُنَصر، پادشاه بابل بود. با شکست بابل در مقابل کوروش بزرگ، بابل تحت حکومت هخامنشیان قرار می­گیرد. علاوه بر موقعیت استراتژیک بابل که به کوروش امکان کنترل مسیرهای تجاری را می­داد،[5] این واقعه از حیث اقدامات کوروش پس از فتح بابل بسیار حائز اهمیت است. کوروش پس از فتح بابل منشوری صادر کرد که بیانگر عقاید وی در خصوص حقوق ملت­ها و اقوامی بود که تحت سلطنت وی قرار داشتند. این اقدامات سبب ماندگاری نام کوروش در طول تاریخ تا به امروز شده است. منشور کورش، علاوه بر شرح فتح بابل و شکست بخت­النصر، بیانگر آزادی ادای وظایف مذهبی و زندگی بر طبق عقاید و ایمان ملل و اقوام مختلف است. هم­چنین طبق منشور، آن­هایی که به عنوان اسیر جنگی به بابل منتقل شده بودند، اجازه پیدا می­کنند که به سرزمین خودشان برگردند. یکی از این اقوام یهودیان است که حتی به آن­ها کمک مالی و سیاسی هم داده می­شود تا به سرزمین خود بازگردند و معبد اورشلیم را بازسازی نمایند.[6] منشور کوروش از این حیث یک سند حقوقی بسیار مهم است و نشانگر اهمیت آزادی مذهبی و تسامح و مدارای مذهبی است.[7]

ریچارد فرای، ایران­شناس برجسته آمریکایی، در مورد کوروش می­نویسد: «تصویر کوروش در طول تاریخ فراتر از یک مرد بزرگ که یک امپراتوری را بنیان نهاد، ثبت و حفظ شده است. کوروش تبدیل به مظهر صفات والایی گردید که از یک فرمانروا در دوران باستان انتظار می­رفت، و دارای ویژگی­هایی قهرمانانه به عنوان فاتحی بردبار، بزرگوار و شجاع و متهور بود. شخصیت وی یونانیان و اسکندر بزرگ را تحت تأثیر قرار داد و از آن­جا که حکایت وی توسط رومی­ها منتقل شد، حتی امروزه بر طرز تفکر ما تأثیرگذار دانسته می­شود.»[8]

 

اهداف و مقاصد

شیوه فرمانروایی کوروش آشکارا با پادشاهان سابق متفاوت بود چون نظام سیاسی تازه ای را بنیان نهاده بود و اخلاق متناسب با آن را هم باید ارائه می کرد. کوروش تسامح و احترام به عقاید و سنت­ها و آداب و رسوم دیگر اقوام را سیاست خود قرار داد. این خصوصیات برای وی احترام و تجلیل مردم تحت فرمانرواییش را به ارمغان آورد و یکپارچگی حکومت جهانی او را تضمین کرد. کوروش در فتح بابل خود را به عنوان یک آزادی­بخش و جانشین مشروع پادشاهی معرفی کرد و نه یک فاتح جنگی. وی سعی نکرد مردم تحت فرمانروایی خود را مجبور به تغییر دین و عقایدشان کند. در واقع با اجازه به یهودیان به ترک بابل و بازگشت به سرزمینشان و کمک به آن­ها در بازسازی معبد اورشلیم کوروش در پی برقراری ثبات سیاسی و نظم و صلح در امپراتوری گسترده و متکثر خود بود.[9] بهترین سندی که بر این امر صحه می­گذارد و وی را به عنوان «بازآورنده نظم و پیام­آور صلح در جهان»[10] نشان می­دهد، منشور کوروش است:

«سپاهیان گسترده­ام با آرامش درون بابل گام برمی­داشتند. نگذاشتم کسی در همه ]سومر[ و اَکد هراس­آفرین باشد. در پیِ امنیت ]شهرِ[ بابل و همه جایگاه­های مقدسش بودم. برای مردم بابل ]...[ که بر خلاف خوا]ست خدایان[ یوغی بر آن­ها نهاده بود که شایسته­شان نبود، خستگی­هایشان را تسکین دادم (و) از بندها رهایشان کردم.»[11]

در متون تاریخی یهودی و بابلی از کوروش با عنوان اصلاح­گر و نجات­بخش در سرزمین­هایی یاد می­شود که در آن­ها افراد ناصالح در رأس امور قرار داشتند و موجبات ناخرسندی مردم و خدایان را فراهم کرده بوند. مهم­تر از همه این که کوروش بزرگ نگرش و رویکرد متفاوتی به رواداری مذهبی به منطقه آورد.[12] در این راستا کمبوجیه و داریوش بزرگ نیز اقدامات کوروش را الگو قرار داند و به ساتراپ­نشین­ها (ولایات) اجازه داند که قوانین و ارزش­های مذهبی و فرهنگی خود را حفظ کنند. این امر در ثبات و موفقیت سیاسی امپراتوری هخامنشیان بسیار حائز اهمیت بود. بسیاری بر این باورند که سیاست­های کوروش متأثر از آموزه­های مذهب زرتشت بود.[13]

در هر حال، نمی­توان این نکته را نادیده گرفت که ملاحظات سیاسی در این میان نقش مهمی داشته است. کنترل قلمروی گسترده پادشاهی کوروش و جلوگیری از وقوع شورش علیه امپراتوری، مستلزم پیروی از یک استراتژی ایدئولوژیک جهت فراهم کردن شرایط همکاری با نخبگان محلی بود. درواقع این امر یکی از دلایلی است که کوروش از سیاست حفظ سنت­های محلی در راستای اهداف خود در بلند مدت استفاده نمود و خود را به عنوان حافظ معابد و اماکن مقدس معرفی کرد.[14] اثر عملی چنین اقداماتی در درجه اول خشنودسازی روحانیون و نخبگان محلی بود که با کمک آن­ها کوروش می­توانست آن­ها را وارد ساختار سلطنتی جدید کند و به قدرت خود در منطقه با حمایت آن­ها استحکام بخشد.[15] به علاوه این که تاریخ­دانان بر این عقیده­اند که از دیگر اهداف کوروش در فرمان به بازگشت یهودیان به سرزمین خود این بوده که با استقرار آن­ها در سرزمین یهودا از آن­ها به عنوان سدی میان قلمروی خود و مصری­ها استفاده کند.[16]

رهبری

کوروش، فرزند کمبوجیه اول، در سال 558 پیش از میلاد به پادشاهی انشان - یک ایالت ایلامی مهم در ایران باستان و در ناحیه غربی استان فارس امروزی - رسید و مانند پدر خود به حکومت مادها در ایران وفادار بود. در سال 553 پیش از میلاد، کوروش برای رهایی از سلطه مادها و با همکاری برخی از نجبای ماد که از سیاست­های آستیاگ، آخرین پادشاه ماد، ناراضی بودند، علیه او قیام کرد.[17] جنگ میان پارس­ها و مادها سرانجام در سال 550 پیش از میلاد به پایان رسید و کوروش بر تخت پادشاهی ایران تکیه زد.[18] با فتح لیدیه – پادشاهی باستانی در غرب آناتولی و در ترکیه امروزی - و بعد هم بابل، امپراتوری هخامنشیان به پادشاهی بزرگی تبدیل شد که بخش عظیمی از آسیای امروزی تحت حکومت آن قرار داشت.

کوروش در منشور، پادشاهی خود را پادشاهی شاد معرفی می­کند: «منم کوروش، شاه جهان، شاه بزرگ، شاه نیرومند، شاه شهر انشان، نوه کوروش، شاه بزرگ، شا]ه شهر انشان[، نواده چیش پیش، شاه بزرگ، شاه شهر انشان، دودمان جاودانه پادشاهی، که خدایان بِل و نَبو فرمانراییش را دوست می­دارند (و) پاد]شا[هی او را با دلی شاد یاد می­کنند.»[19]

به علاوه، کوروش در کتاب مقدس یهودیان به جایگاه بی­نظیری دست یافته است و از او با عنوان برگزیده و «مسیح خداوند» یاد شده است: «و درباره‌ كورش‌ مي‌گويد كه‌ او شبان‌ من‌ است‌ و تمامی مسرت‌ مرا به‌ اتمام‌ خواهد رسانيد و درباره‌ اورشليم‌ می‌گويد بنا خواهد شد و درباره‌ هيكل‌ كه‌ بنياد تو نهاده‌ خواهد گشت‌. خداوند به‌ مسيح‌ خويش‌ يعنی‌ به كورش‌ كه‌: دست‌ راست‌ او را گرفتم‌ تا به‌ حضور وی‌ امت‌ها را مغلوب‌ سازم‌ و كمرهای پادشاهان‌ را بگشايم‌ تا درها را به‌ حضور وی مفتوح‌ نمايم‌ و دروازه‌ها ديگر بسته‌ نشود چنين‌ مي‌گويد.»[20]

برخی از علما و محققین اسلامی نیز مانند ابوالکلام آزاد، علامه طباطبایی و مرتضی مطهری معتقدند که «ذوالقرنین» در سوره کهف در قرآن، اشاره به کوروش کبیر دارد.[21] هرچند، این مسأله مورد اختلاف است. قرآن در سوره کهف از ذوالقرنین به عنوان حاکمی عادل و برگزیده نام می­برد: «ما او را در زمین تمکن و قدرت بخشیدیم و از هر چیزی رشته ای به دست او دادیم. او هم رشته ای را پی گرفت.»[22]

کوروش در کتاب­های تاریخی نیز جایگاه برجسته­ای را به خود اختصاص داده است. هرودوت، تاریخ­نگار بزرگ یونانی در کتاب خود می­نویسد که ایرانیان کوروش را «پدر» می­نامیدند، چرا که او حاکمی مشفق و مهربان بود و همواره برای مردمش امور نیک را تدبیر می­کرد.[23] گزنفون، تاریخ­دان و سرباز یونانی نیز در قرن چهارم پیش از میلاد کتاب «کوروش­نامه» را در وصف زندگی و عقاید کوروش بزرگ به عنوان یک حاکم ایده­آل و بردبار به رشته تحریر در آورد. وی در ستایش کوروش می­گوید: «رفتارش با ملل مغلوب پدرانه بود و حتی در گوشه­های دوردست امپراتوری­اش...عموم رعایا در  فراخی و نعمت به سر می­بردند و اوامرش را مانند دستورات پدر مهربانی اطاعت می­کردند. در روزگار کدام پادشاهی غیر از کوروش سراغ داریم که حتی پس از مرگ کسانی که بنیاد پادشاهی­شان به دست او برچیده شده است، وی را پدر و ولی نعمت خویش بخوانند! در واقع باید اذعان کرد که کوروش فقط یک فاتح چیره­دست نبود بلکه رهبری خردمند و واقع­بین و برای ملت خویش پدری مهربان و گران­مایه بود.»[24] در واقع، سیاست «تسامح و رواداری بر مبنای احترام به حقوق افراد، گروه­های قومی، مذاهب دیگر و نظام­های پادشاهی باستانی» برای مردمی که به سیاست­های سخت و خشن پادشاهان آشوری و بابل عادت داشتند، در حکم یک معجزه بود.[25]

فضای مدنی

در متون تاریخی از بُختُنَصر، فرمانروای پیشین بابل به عنوان پادشاهی ستمگر یاد می­شود که به خدایان و برگزاری مراسم و آیین­های مذهبی توجهی نشان نمی­داد[26] و در منشور کوروش آمده که این اقدامات وی موجب خشم خدای بابل گردیده بود: «او در ]آيين ها دست برد و[ ................ درون پرستشگاه ها برقرار ]کرد[. در دلش به ترس از مردوک -شاه خدايان-  پايان ]داد[. هر روز به شهرش (= شهر مردوک) بدی روا مي داشت ] ............. همه مردما]نش (= مردمان مردوک) را با يوغی رها نشدنی به نابودی کشاند. اِنليل خدايان (= مردوک)، از شِکوِه ايشان بسيار خشمگين شد.»[27] کوروش خود را برگزیده و منتخب مردوک، خدای بابل، برای نجات شهر می­دانست. «شاهی دادگر را جست وجو کرد که دلخواهش باشد. او کوروش، شاه (شهر) انشان را به دستانش گرفت، و او را به نام خواند، (و) شهرياری او را بر همگان به آوای بلند بَرخواند.»[28]

بُختُنَصر در سال 597 پیش از میلاد با حمله به سرزمین یهودیه و تصرف اورشلیم، شاه یهودا و خانواده وی را به همراه فرماندهان و مقامات مملكتی به اسارت به بابل برد. با شورش پادشاهی که منصوب بُختُنَصر در یهودیه بود،  در سال 586 پیش از میلاد، بُختُنَصر مجدد به اورشلیم حمله کرد.[29] حکایت این حمله در عهد عتیق بدین صورت آمده است: «و خانه خداوند و خانه‌ پادشاه‌ را سوزانيد و همه‌ خانه‌های‌ اورشليم‌ و هر خانه‌ بزرگ‌ را به‌ آتش‌ سوزانيد. و تمامي‌ لشكر كلدانيان‌ كه‌ همراه‌ رئيس‌ جلادان‌ بودند، حصارهای اورشليم‌ را به‌ هر طرف‌ منهدم‌ ساختند. و نبوزرادان‌، رئيس‌جلادان‌، بقيه قوم‌ را كه‌ در شهر باقي‌ مانده‌ بودند و خارجين‌ را كه‌ به‌ طرف‌ پادشاه‌ بابل‌ شده‌ بودند و بقيه جمعيت‌ را به‌ اسيری‌ برد. اما رئيس‌ جلادان‌ بعضی‌ از مسكينان‌ زمين‌ را برای باغبانی‌ و فلاحی‌ واگذاشت‌.»[30] از این واقعه از «به اسارت بردن یهودیان به بابل» یاد می­شود.

یهودیان در طول اسارت خود در بابل به عنوان اسیر رنج بسیار کشیدند. آن­ها غالباً و به ویژه در ابتدای سکونتشان در بابل مورد آزار و اذیت مقامات حکومتی و هم­چنین مردم عادی قرار می­گرفتند.[31] با این وجود، هویت مذهبی و روح ملی خود را با این امید که روزی به سرزمین خود بازگردند، حفظ کردند.[32] کوروش در سال 539 پیش از میلاد به سوی بابل لشکرکشی کرد و با شکست بُختُنَصر، بابل را تحت حکومت خود قرار داد. یهودیان بابل از وی به عنوان آزادی­بخش استقبال کردند.[33] کوروش به طور رسمی آزادی یهودیان از اسارت در بابل را اعلام کرد و به آن­ها اجازه داد که به سرزمین خود بازگردند.[34] طبق کتاب عزرا، جمعاً حدود پنجاه هزار نفر از یهودیان به سرزمین یهودا بازگشتند.[35] کوروش هم­چنین اجازه بازسازی معبد اورشلیم را به یهودیان داد و از خزانه برای این امر مقرری تعیین نمود.[36] هم­چنین دستور داد که اشیاء قیمتی یهودیان که بخت­النصر از اورشلیم آورده بود، به یهودیان پس داده شود.[37]

فرمان کوروش در کتاب عزرا به این ترتیب آمده است: «كورش‌ پادشاه‌ فارس‌ چنين‌ می‌فرمايد: يهوه‌ خدای‌ آسمان­ها جميع‌ ممالك‌ زمين‌ را به‌ من‌ داده‌ و مرا امر فرموده‌ است‌ كه‌ خانه‌ای‌ برای‌ وی‌ در اورشليم‌ كه‌ در يهودا است‌ بنا نمايم‌. پس‌ كيست‌ از شما از تمامی‌ قوم‌ او كه‌ خدايش‌ با وی باشد؟ او به‌ اورشليم‌ كه‌ در يهودا است‌، برود و خانه‌ يهوه‌ را كه‌ خدای‌ اسرائيل‌ و خدای حقيقی است‌، در اورشليم‌ بنا نمايد. و هر كه‌ باقی‌ مانده‌ باشد، در هر مكانی از مكان‌هايی كه‌ در آن­ها غريب‌ می‌باشد، اهل‌ آن‌ مكان‌ او را به‌ نقره‌ و طلا و اموال‌ و چهارپايان‌ علاوه‌ بر هدايای‌ تبرعی‌ به‌ جهت‌ خانه‌ خدا كه‌ در اورشليم‌ است‌ اعانت‌ نمايند.»[38]

البته همه یهودیان بابل تصمیم به بازگشت نگرفتند و بسیاری از آن­ها به این دلیل که در بابل ریشه و تعلق شخصی و تجاری پیدا کرده بودند، تصمیم گرفتند آن­جا بمانند. اما تحت حکومت کوروش از آزادی مذهبی و انجام آیین­های دینی خود بهره­مند بودند.[39] سیاست رواداری مذهبی کوروش تنها متوجه یهودیان در قلمروی وی نبود، اگرچه به دلیل انعکاس گسترده رفتار وی با یهودیان پس از فتح بابل در متون تاریخی و مذهبی یهودیان، این موضوع در طول تاریخ توجه بیشتری به خود جلب کرده است. در منشور کوروش از پیروان دین خاصی سخن به میان نمی­آورد و آزادی و رواداری مذهبی به طور عام و در خصوص همه مردم ذکر می­شود. به علاوه، شیوه اداره و پادشاهی کوروش به صورت غیرمتمرکز و مبتنی بر اعطای آزادی به واحدهای اداری در سراسر قلمروی پادشاهی خود بود. قلمروی پادشاهی هخامنشیان به ایالت­های مختلف با عنوان ساتراپی تقسیم می­شد که هرکدام از این ساتراپی­ها خود به واحدهای کوچک­تر تقسیم می­شدند و تحت نظارت یک حاکم محلی قرار داشتند. این واحدها از استقلال و خودمختاری در امور گوناگون از جمله امور مذهبی برخوردار بودند.[40]

پیام و مخاطب

کوروش همانطور که نظام سیاسی تازه ای بر پا کرد که قبلا نمونه نداشت از بسیاری جهات رفتاری و فرهنگی نیز حامل پیامی جدید برای مردم تحت سلطنت خود بود. از کوروش در رفتار با مردم بابل و یهودیان به عنوان فرمانروایی نیک­خواه یاد می­شود.[41]  سیاست تسامح و مدارای مذهبی کوروش که منجر به بازگشت اسیران به سرزمین خود و بازسازی معابد شد، در منشور کوروش به ثبت رسیده است. اگرچه منشور صراحتاً از یهودیان نامی نمی­برد، در کتب تواریخ و کتاب عزرا ذکر شده که یهودیان جزء افرادی بودند که به دست کوروش آزاد شدند. قلمرو تحت حکومت کوروش یک قلمرو وسیع و متکثر و چندقومی بود و کوروش بر این باور بود که سیاستمداری معقول ایجاب می­دارد که به ملل مختلف اجازه پرستش خدایان و انجام آداب و رسوم مذهبی و فرهنگی خود داده شود.[42] آزادی­های مذهبی در موفقیت سیاسی کوروش دارای نقش و اهمیت برجسته­ای بود.[43]

شرح اقدامات کوروش در این خصوص علاوه بر عهد عتیق در منشور ثبت شده است: «اَکد، سرزمین اِشنونَه، شهر زَمبَن، شهر مِتورنو، دِر، تا مرز گوتی، جایگاه]های مقدس آنسو[ی دجله که از دیرباز محراب­هایشان ویران شده بود، خدایانی را که درون آن­ها ساکن بودند، به جایگاه­هایشان بازگرداندم و (آنان را) در جایگاه­های ابدی خودشان نهادم. همه مردمان آنان (=آن خدایان) را گرد آوردم و به سکونتگاه­هایشان بازگرداندم و خدایانِ سرزمین سومر و اَکد را که نبونئید –در میان خشم سرور خدایان- به بابل آورده بود، به فرمان مردوک، سرور بزرگ، به سلامت به جایگاه­هایشان بازگرداندم، جایگاهی که دلشادشان می­سازد.»[44]

در واقع، منشور کوروش دارای سه پیام مهم است: برابری نژادی، زبانی، و مذهبی برای مردم تحت حکومت، اجازه به برده­ها و اسیران در بابل برای بازگشت به سرزمین خود، و بازگرداندن خدایان به جایگاهشان و بازسازی معابد ویران شده.[45] در نتیجه، علاوه بر این که به یهودیان اجازه داده شد تا به سرزمین خود بازگردند و معبد خود را بازسازی نمایند، معابد بابل نیز بازسازی شد و خدایان به جایگاه خود باز گدانده شدند و خدایان دروغین که از نظر کاهنان توهین­آمیز تلقی می­شدند، از بین رفتند.[46]

 

فعالیت­های فراگستر

صدور منشور کوروش بازتاب رسم دیرینه­ای است که در میان­رودان وجود داشت. پیرو این رسم، پادشاهان سلطنت خود را با اعلام اصلاحات آغاز می­کردند.[47]  در این میان می­توان از اصلاحات اوروکاژینا فرمانروای لاگاش در حدود 2350 سال قبل از میلاد و نیز کد اورنامو و حمورابی نام برد. منشور در سال 1879 میلادی در یک حفاری باستان­شناسی در بابل عراق پیدا شد و از آن زمان در موزه بریتانیا در لندن نگهداری می­شود.[48] از این منشور عمدتاً به عنوان اولین سند حقوق بشر یاد می­شود.[49]منشور کوروش به شش زبان رسمی سازمان ملل متحد ترجمه شده است[50] و یکی کپی از آن که توسط رژیم پهلوی به سازمان ملل هدیه داده شده بود، اکنون در مقر سازمان ملل متحد در نیویورک وجود دارد.[51]

سیاست تسامح، عدالت و آزادی مذهبی توسط کوروش هم در زمان وی و هم در قرن­های بعد بر افراد زیادی تأثیر گذارد. رهبران بزرگی هم­چون اسکندر و توماس جفرسون و بنجامین فرانکلین با خواندن «کوروش نامه» از کوروش الهام گرفتند.[52] کمبوجیه، فرزند کوروش، نیز پس از به قدرت رسیدن، راه پدر خود را در احترام به خدایان محلی به ویژه پس از فتح مصر ادامه داد. به همین ترتیب داریوش بزرگ نیز از مذهب به عنوان یک ابزار سیاسی برای تحکیم قدرت امپراتوری خود استفاده نمود. وی به خدایان ساتراپی­ها احترام می­گذاشت گرچه خود را پیرو اهورامزدا می­دانست.[53] لوحه­های ایلامی­زبان که در پرسپولیس کشف شده حاکی از این است که داریوش به پیروان مذاهب مختلف در قلمروی خود اجازه داد که به پرستش خدایان اجدادی خود بپردازند و حتی از خزانه خود برای تسهیل این امر مقرری مشخص نمود.[54] بازسازی معبد اورشلیم نیز در زمان داریوش و با حمایت مالی وی در سال ششم پادشاهی او به پایان رسید.[55]

در عصر جدید هم کورش الهام بخش بوده است. هنگامی که جفرسون، سومین رئیس جمهور آمریکا، و دیگر بنیانگذاران ایالات متحده، افکار مترقیانه کوروش بزرگ را پذیرفتند، هنوز سال­ها تا کشف منشور کوروش باقی بود. جفرسون صاحب دو نسخه از کتاب «کوروش­نامه» بود و این کتاب آن­چنان بر وی تأثیر نهاده بود که در نامه­ای خطاب به نوه­اش به وی توصیه کرد که آن را بخواند.[56] این امر اهمیت کوروش و عقاید و باورهای وی را در نظر نویسندگان قانون اساسی آمریکا نشان می­دهد. بنا به گفته جان کرتیس، سرپرست نمایشگاه موزه بریتانیا، «استوانه کوروش و اشیاء مرتبط با آن درحکم سرآغاز تازه ای برای خاورمیانه باستان به شمار می رود.» در واقع، «فکر آزادی دین برای بنیانگذاران ایالات متحده، سرزمینی که ابتدا به صورت مستعمره اروپاییان گریخته از آزار مذهبی درآمد، جذابیت داشت.»[57]

امروزه نیز از کوروش کبیر به عنوان یکی از رهبران برجسته در طول تاریخ نام برده می­شود. در سال 1992، کوروش در رتبه‌بندی مؤثرترین چهره‌های تاریخ، نوشته شده توسط مایکل هارت، اخترفیزیکدان و نویسنده یهودی آمریکایی، رتبه 87 را به خود اختصاص داد.[58] شیرین عبادی در سخنرانی خود هنگام گرفتن جایزه صلح نوبل در 10 دسامبر 2003 بیان داشت: «من یک ایرانی هستم، از نسل کوروش کبیر. امپراتوری که در اوج قدرت در 2500 سال قبل اعلام کرد که "بر مردم حکومت نخواهد کرد اگر او را نخواهند." و او وعده داد هیچ کسی را مجبور نخواهد ساخت تا مذهب و عقیده خود را تغییر دهد. او آزادی را برای همه تضمین کرد. اعلامیه کوروش کبیر یکی از با ارزش ترین اسنادی است که به عنوان تاریخ حقوق بشر باید مطالعه شود.»[59]

 

Learn More

Wikipedia

Babylonian Captivity. Wikipedia. EN.

Babylonian Captivity. Wikipedia. FA.

Cyrus the Great. Wikipedia. EN.

Cyrus the Great. Wikipedia. FA.

Articles & Documents

«ترجمه متن استوانه کوروش بزرگ»، ترجمه دکتر شاهرخ رزمجو، موزه بریتانیا، پاراگراف 26-24. http://www.britishmuseum.org/pdf/cyrus-cylinder_translation-persian.pdf

دریایی، تورج، «کوروش بزرگ پادشاه باستانی ایران»، ترجمه آذردخت جلیلیان، وبسایت تورج دریایی، صص 22 و 24. http://www.tourajdaryaee.com/wp-content/uploads/Daryaee-Cyrus-Persian.pdf

"The Cyrus Cylinder: Placing Law Over a Barrel." HARRIS & GREENWELL. http://www.harris-greenwell.com/uploads/HGS/Cyruscylinder.pdf

“The Cyrus Cylinder”. FEZANA Journal. 4 July 2013. http://cyruscylinder2013.com/wp-content/uploads/2013/08/FEZANA_Journal_2013_Summer.pdf

Netzer, Amnon. “Some Notes on the Characterization of Cyrus the Great in Jewish and Judeo-Persian Writings”. The Circle of Ancient Iranian Studies. http://www.cais-soas.com/CAIS/PDF/cyrus_charecterization_judeo-persian.pdf

Van Der Spek, R. J. “Cyrus the Great, Exiles and Foreign Gods: A Comparison of Assyrian and Persian Policies on Subject Nations”. Published in Wouter Henkelman, Charles Jones, Michael Kozuh and Christopher Woods (eds.), Extraction and Control: Studies in Honor of Matthew W. Stolper. Oriental Institute Publications. Chicago: Oriental Institute of the University of Chicago. 2014. http://dare.ubvu.vu.nl/bitstream/handle/1871/50835/Stolper_FS_22_VdSpek_Cyrus.pdf?sequence=1

News & Analysis

«اسرائیل: آشنایی با «حضرت کوروش منجی یهودیان»»، ایران­وایر، 29 سپتامبر 2013. http://iranwire.com/blogs/6264/2867/

«چرا کوروش کبير ذوالقرنين است؟»، عصر ایران، 25 فروردین 1390. http://bit.ly/1wBpTmF

«سرگذشت یهودیان ایران – نمایشگاهی در تل آویو»، دویچه وله فارسی، 20 ژانویه 2011. http://dw.de/p/QtJX

ترهون، لیا، «جفرسن و دموکراسی ایالات متحده از فرمانروای ایران باستان تأثیر پذیرفتند»،  IIP Digital ، وزارت امورخارجه ایالات متحده، 13 مارس 2013. http://iipdigital.usembassy.gov/st/persian/article/2013/03/20130313144082.html#axzz3Q2c9FZIE

"Cyrus Cylinder." British Museum Website. http://www.britishmuseum.org/explore/highlights/highlight_objects/me/c/cyrus_cylinder.aspx

  "Cyrus the Great". New World Encyclopedia. http://www.newworldencyclopedia.org/entry/Cyrus_the_Great#cite_note-15 

"The British Museum lends the Cyrus Cylinder to the National Museum of Iran." British Museum Website. 10 Sep. 2010. http://www.britishmuseum.org/about_us/news_and_press/statements/cyrus_cylinder.aspx

“Babylonian Exile”. Encyclopædia Britannica. 25 Nov. 2014. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/47693/Babylonian-Exile

“Cyrus Cylinder: How a Persian Monarch Inspired Jefferson”. BBC News. 11 Mar. 2013. http://www.bbc.com/news/world-us-canada-21747567

“CYRUS iii. Cyrus II The Great”. Encyclopædia Iranica. 10 Nov. 2011. http://www.iranicaonline.org/articles/cyrus-iii

“History of Iran: Cyrus The Great”, Iran Chamber Society. http://www.iranchamber.com/history/cyrus/cyrus.php

Chiacu, Doina. “Cyrus Cylinder, Ancient Decree of Religious Freedom, Starts U.S. Tour”. Reuters. 7 Mar. 2013. http://www.reuters.com/article/2013/03/07/us-usa-cyrus-idUSBRE9260Y820130307

Ebadi. Shirin. “Nobel Lecture”. Nobelpriz.org. 10 Dec. 2003. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2003/ebadi-lecture-e.html

Eduljee, K. E. “Cyrus the Great Liberator”. Heritage Institute. http://www.heritageinstitute.com/zoroastrianism/achaemenian/cyrus.htm

Ferguson, Barbara G.B. “The Cyrus Cylinder—Often Referred to as The “First Bill of Human Rights”.” Washington Report on Middle East Affairs. May 2013. http://www.wrmea.org/2013-may/the-cyrus-cylinder%E2%80%94often-referred-to-as-the-first-bill-of-human-rights.html

Frye, Richard N. “Cyrus II | Biography - King of Persia”. Encyclopedia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/148758/Cyrus-II

Ghasemi, Shapour. “History of Iran: The Cyrus the Great Cylinder”. Iran Chamber Society. http://www.iranchamber.com/history/cyrus/cyrus_charter.php

Hassani, Behzad. “Human Rights and Rise of the Achaemenid Empire: Forgotten Lessons from a Forgotten Era”. The Circle of Ancient Iranian Studies. June 2007. http://www.cais-soas.com/CAIS/History/hakhamaneshian/human_rights.htm

Horne, Charles F. “History of Iran: The Kurash Prism Cyrus the Great; The decree of return for the Jews, 539 BCE”. Iran Chamber Society.  http://www.iranchamber.com/history/cyrus/cyrus_decree_jews.php

Largest empire by percentage of world population. Guinness World Records. http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/largest-empire-by-percentage-of-world-population

Price, Roger. “What if Cyrus had not freed the Jews?”. Jewish Journal. 24 Sep. 2013. http://www.jewishjournal.com/judaismandscience/item/what_if_cyrus_had_not_freed_the_jews

Stephan, Annelisa. “Why the Cyrus Cylinder Matters Today”. The Getty Iris. 3 Oct. 2013. http://blogs.getty.edu/iris/why-the-cyrus-cylinder-matters-today

The First Global Statement of The Inherent Dignity and Equality of All, United Nations, 10 Dec. 2008. http://www.un.org/en/events/humanrightsday/2008/history.shtml

 

Books

عهد عتیق، کتاب اشعیا، مرکز پژوهش­های مسیحی. http://www.farsicrc.com/index.php?option=com_content&view=category&id=153&Itemid=170

عهد عتیق، کتاب دوم پادشاهان، مرکز پژوهش­های مسیحی. http://www.farsicrc.com/index.php?option=com_content&view=category&id=142&Itemid=159

عهد عتیق، کتاب عزرا، مرکز پژوهش­های مسیحی. http://www.farsicrc.com/index.php?option=com_content&view=category&id=145&Itemid=162

قرآن، ترجمه مهدی محیی‌الدین الهی قمشه‌ای، سوره کهف.

گزنفون، کوروش نامه، ترجمه رضا مشایخی، تریبون زمانه. https://www.tribunezamaneh.com/archives/24942

هرودوت، تاریخ هردوت، ترجمه غ. وحید مازندرانی، تهران: مرکز انتشارات علمی و فرهنگی، 1362.

Abbott, Jacob. Cyrus the Great. New York: Harper & Brothers, 1900. Print.

Aharoni, Yohanan. The Land of the Bible: A Historical Geography. Philadelphia: Westminster, 1979. Print.

Boardman, John. The Cambridge Ancient History, Volume 10: Persia, Greece and the Western Mediterranean, C. 525 to 479 B.C. Cambridge: Cambridge UP, 1988. Print.

Boyce, Mary. Zoroastrians, Their Religious Beliefs and Practices. London: Routledge & Kegan Paul, 1979. Print.

Briant, Pierre. From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire. Winona Lake, IN: Eisenbrauns, 2002. Print.

Dandamaev, M. A. A Political History of the Achaemenid Empire. Leiden: E.J. Brill, 1989. Print.

Farrokh, Kaveh. Shadows in the Desert: Ancient Persia at War. Oxford, U.K.: Osprey, 2007. Print.

Finkel, Irving. The Cyrus Cylinder: The King of Persia's Proclamation from Ancient Babylon. London: I. B. Taurus, 2013. Print.

Forbes, Steve, and John Prevas. Power Ambition Glory: The Stunning Parallels between Great Leaders of the Ancient World and Today -- and the Lessons You Can Learn. New York: Crown Business, 2009. Print.

Herodotus. The History of Herodotus. Trans. G. C. Macaulay. McLean, VA: IndyPublish.com, 2002. Print.

Pasachoff, Naomi E., and Robert J. Littman. A Concise History of the Jewish People. Lanham, MD: Rowman & Littlefield, 2005. Print.

Slatyer, William. Life/death Rhythms of Ancient Empires - Climatic Cycles Influence Rule of Dynasties: A Predictable Pattern of Religion, War, Prosperity and Debt. PartridgeIndia, 2014. Print.

The Captivity of the Jews: And Their Return from Babylon. London: Religious Tract Society, 1840. Print.

Xenophon, and Larry Hedrick. Xenophon's Cyrus the Great: The Arts of Leadership and War. New York: Truman Talley /Saint Martin's, 2006. Print.

Multimedia

 «اهمیت و نقش آزادی­های مذهبی در موفقیت سیاسی کوروش کبیر»، بی بی سی فارسی، 27 اوت 2013. http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2013/08/130827_l93_cyrus_book

«نیل مک گرگور: 2600 سال تاریخ در یک شی»، تد، ژوئیه 2011، http://www.ted.com/talks/neil_macgregor_2600_years_of_history_in_one_object?language=fa

 

[1] Xenophon, and Larry Hedrick. Xenophon's Cyrus the Great: The Arts of Leadership and War. New York: Truman Talley /Saint Martin's, 2006. 119. Print.

[2] Ferguson, Barbara G.B. “The Cyrus Cylinder—Often Referred to as The “First Bill of Human Rights”.” Washington Report on Middle East Affairs. May 2013. http://www.wrmea.org/2013-may/the-cyrus-cylinder%E2%80%94often-referred-to-as-the-first-bill-of-human-rights.html

[3] Largest empire by percentage of world population. Guinness World Records. http://www.guinnessworldrecords.com/world-records/largest-empire-by-percentage-of-world-population

[4] Barbara G.B. Ferguson. Ibid.

[5] Forbes, Steve, and John Prevas. Power Ambition Glory: The Stunning Parallels between Great Leaders of the Ancient World and Today -- and the Lessons You Can Learn. New York: Crown Business, 2009. 34. Print.

[6] «اسرائیل: آشنایی با «حضرت کوروش منجی یهودیان»»، ایران­وایر، 29 سپتامبر 2013. http://iranwire.com/blogs/6264/2867/

[7] "The Cyrus Cylinder: Placing Law Over a Barrel." HARRIS & GREENWELL. http://www.harris-greenwell.com/uploads/HGS/Cyruscylinder.pdf

[8] Frye, Richard N. “Cyrus II | Biography - King of Persia.” Encyclopedia Britannica. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/148758/Cyrus-II

[9] “History of Iran: Cyrus The Great”. Iran Chamber Society. http://www.iranchamber.com/history/cyrus/cyrus.php

[10]  دریایی، تورج، «کوروش بزرگ پادشاه باستانی ایران»، ترجمه آذردخت جلیلیان، وبسایت تورج دریایی، صص 22 و 24. http://www.tourajdaryaee.com/wp-content/uploads/Daryaee-Cyrus-Persian.pdf

[11]  «ترجمه متن استوانه کوروش بزرگ»، ترجمه دکتر شاهرخ رزمجو، موزه بریتانیا، پاراگراف 26-24. http://www.britishmuseum.org/pdf/cyrus-cylinder_translation-persian.pdf

[12]  دریایی، پیشین، صص 21 و 22.

[13] Hassani, Behzad. “Human Rights and Rise of the Achaemenid Empire: Forgotten Lessons from a Forgotten Era”. The Circle of Ancient Iranian Studies. June 2007. http://www.cais-soas.com/CAIS/History/hakhamaneshian/human_rights.htm

[14] Briant, Pierre. From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire. Winona Lake, IN: Eisenbrauns, 2002. 79. Print.

[15] تورج دریایی، پیشین، ص 24.

[16] Abbott, Jacob. Cyrus the Great. New York: Harper & Brothers, 1900. 222. Print.

[17]  ر.ک. هرودوت، تاریخ هردوت، ترجمه غ. وحید مازندرانی، تهران: مرکز انتشارات علمی و فرهنگی، 1362، صص 103-97.

[18] Dandamaev, M. A. A Political History of the Achaemenid Empire. Leiden: E.J. Brill, 1989. Print.

[19]  «ترجمه متن استوانه کوروش بزرگ»، پیشین، پاراگراف 22-20.

[20] عهد عتیق، کتاب اشعیا، مرکز پژوهش­های مسیحی، 45:1 – 44:28. http://www.farsicrc.com/index.php?option=com_content&view=category&id=153&Itemid=170

[21]  «چرا کوروش کبير ذوالقرنين است؟»، عصر ایران، 25 فروردین 1390. http://bit.ly/1wBpTmF

[22]  قرآن، ترجمه مهدی محیی‌الدین الهی قمشه‌ای، سوره کهف، آیات 84 و 85.

[23] Herodotus. The History of Herodotus. Trans. G. C. Macaulay. McLean, VA: IndyPublish.com, 2002. 3.89. Print.

[24]  گزنفون، کوروش نامه، ترجمه رضا مشایخی، تریبون زمانه. https://www.tribunezamaneh.com/archives/24942

[25] Boardman, John. The Cambridge Ancient History, Volume 10 : Persia, Greece and the Western Mediterranean, C. 525 to 479 B.C. Cambridge: Cambridge UP, 1988. 42. Print.

[26]  تورج دریایی، پیشین، ص 22.

[27]  «ترجمه متن استوانه کوروش بزرگ»، پیشین، پاراگراف 9-7.

[28]  همان، پاراگراف 12.

[29] Pasachoff, Naomi E., and Robert J. Littman. A Concise History of the Jewish People. Lanham, MD: Rowman & Littlefield, 2005. 43. Print.

[30] عهد عتیق، کتاب دوم پادشاهان، مرکز پژوهش­های مسیحی، 12-9: 25. http://www.farsicrc.com/index.php?option=com_content&view=category&id=142&Itemid=159

[31] The Captivity of the Jews: And Their Return from Babylon. London: Religious Tract Society, 1840. 74. Print.

[32] “Babylonian Exile”. Encyclopædia Britannica. 25 November 2014. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/47693/Babylonian-Exile

[33] “History of Iran: Cyrus The Great”, op. cit.

[34] Farrokh, Kaveh. Shadows in the Desert: Ancient Persia at War. Oxford, U.K.: Osprey, 2007. 45. Print.

[35] عهد عتیق، کتاب عزرا، مرکز پژوهش­های مسیحی، 65 - 64: 2. http://www.farsicrc.com/index.php?option=com_content&view=category&id=145&Itemid=162

[36] Farrokh. op. cit. 45.

[37] کتاب عزرا، پیشین، 1:7.

[38]  همان، 4-2: 1.

[39] Farrokh. op. cit. 45.

[40] Aharoni, Yohanan. The Land of the Bible: A Historical Geography. Philadelphia: Westminster, 1979. 411. Print.

[41]  دریایی، پیشین، ص 22.

[42] Stephan, Annelisa. “Why the Cyrus Cylinder Matters Today”. The Getty Iris. 3 Oct. 2013. http://blogs.getty.edu/iris/why-the-cyrus-cylinder-matters-today/

[43] «اهمیت و نقش آزادی­های مذهبی در موفقیت سیاسی کوروش کبیر»، بی بی سی فارسی، 27 اوت 2013. http://www.bbc.co.uk/persian/iran/2013/08/130827_l93_cyrus_book

[44]  «ترجمه متن استوانه کوروش بزرگ»، پیشین، پاراگراف 34-31.

[45] Farrokh. op. cit. 44.

[46] Ibid.

[48] “The British Museum lends the Cyrus Cylinder to the National Museum of Iran”. British Museum Website. 10 Sep. 2010. 2015. http://www.britishmuseum.org/about_us/news_and_press/statements/cyrus_cylinder.aspx

[49] The First Global Statement of The Inherent Dignity and Equality of All, United Nations, 10 Dec. 2008. http://www.un.org/en/events/humanrightsday/2008/history.shtml

[50] Ghasemi, Shapour. “History of Iran: The Cyrus the Great Cylinder”. Iran Chamber Society. http://www.iranchamber.com/history/cyrus/cyrus_charter.php

[51] Finkel, Irving. The Cyrus Cylinder: The King of Persia's Proclamation from Ancient Babylon. London: I. B. Taurus, 2013. 82. Print.; “The Cyrus Cylinder”. FEZANA Journal. 4 July 2013. 62. Internet. http://cyruscylinder2013.com/wp-content/uploads/2013/08/FEZANA_Journal_2013_Summer.pdf

[52] Chiacu, Doina. “Cyrus Cylinder, Ancient Decree of Religious Freedom, Starts U.S. Tour”. Reuters. 7 Mar. 2013. http://www.reuters.com/article/2013/03/07/us-usa-cyrus-idUSBRE9260Y820130307

[53] Slatyer, William. Life/death Rhythms of Ancient Empires - Climatic Cycles Influence Rule of Dynasties: A Predictable Pattern of Religion, War, Prosperity and Debt. PartridgeIndia, 2014. 75. Print.

[54] Boyce, Mary. Zoroastrians, Their Religious Beliefs and Practices. London: Routledge & Kegan Paul, 1979. 56. Print.

[55]  کتاب عزرا، پیشین، 15-6:1.

[56] ترهون، لیا، «جفرسن و دموکراسی ایالات متحده از فرمانروای ایران باستان تأثیر پذیرفتند»،  IIP Digital ، وزارت امورخارجه ایالات متحده، 13 مارس 2013. http://iipdigital.usembassy.gov/st/persian/article/2013/03/20130313144082.html#axzz3Q2c9FZIE

[57]  همان.

[58] “Cyrus the Great”. New World Encyclopedia. http://www.newworldencyclopedia.org/entry/Cyrus_the_Great

[59] Ebadi. Shirin. “Nobel Lecture”. Nobelpriz.org. 10 Dec. 2003. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/2003/ebadi-lecture-e.html

آيا می‌دانستيد؟

در سال ۲۰۱۲، بخشی از اکثریت بودایی کشور، اقلیت مسلمانان برمه را به توطئه برای تسلط بر کشور متهم کردند و در نتیجه آن، محیط آن‌لاین شاهد اشاعه گسترده سخنان نفرت‌انگیز توسط کاربران برمه‌ای فیسبوک بود. با سخنان تند و اهانت‌آمیز آن‌لاین که به آتش اختلافات دنیای واقعی دامن می‌زد، جنبش پانزاگار برای مبارزه با این روند تشکیل شد. پانزارگار به معنای «صحبت گل» در فارسی است، و این جنبش با طراحی یک سری استیکرهای فیسبوکی «صحبت گل» برای ارسال ذیل مطالب توهین‌آمیز وارد عمل شد. این استیکر‌ها کارتونی و شاد هستند و در پی تشنج‌زدایی از بحث‌ها و استدلال‌های داغ از طریق تذکرهای خوشایندی برای رعایت احترام و رواداری هستند.
ایالات متحده آمریکا در سیاست خود دارای تعهد رسمی به ترویج و ارتقای آزادی مذهبی در سراسر جهان است. در سال ۱۹۹۸، کنگره آمریکا قانون آزادی بین‌المللی مذهبی را به تصویب رساند و به موجب آن کمیسیون آزادی بین‌المللی مذهبی ایالات متحده تاسیس گردید. این کمیسیون بر وضعیت آزادی مذهبی در سراسر جهان نظارت می‌کند و به دولت ایالات متحده توصیه‌هایی را از جمله در مورد تعیین ناقضان جدی و مکرر آزادی مذهبی به عنوان «کشورهای مورد نگرانی خاص» (سی‌پی‌سی) ارائه می‌کند.
زمانی افغانستان دارای آثار باستانی متعدد مربوط به دوران پیش از اسلام بود، اما طالبان و دیگر گروه‌های غارت‌گر بسیاری از این آثار زیبا را در مخاصمات وحشیانه‌ای که گریبان‌گیر کشور بود، نابود کردند. با این حال، برخی از افغان‌ها در جهت حفظ میراث کشور اقدام کردند. زمانی که ارتش شوروی در سال‌های ۸۹-۱۹۸۸ از افغانستان خارج شد و یک جنگ داخلی سخت در کشور سرگرفت، عمر خان مسعودی، از مسئولان موزه ملی افغانستان در جهت حفظ آثار باستانی از دست غارت‌گران وارد عمل شد. با دفن گنجینه طلای باختری و مجسمه‌های ساخته‌شده از عاج در زیر کاخ ریاست جمهوری و خیابان‌های کابل در سال ۱۹۸۹، وی نهایتا پس از چهارده سال بسیاری از این آثار گران‌بها را آسیب‌ندیده بیرون آورد و آن‌ها را را به حامد کرزی، رئیس‌جمهور وقت افغانستان عرضه داشت.
پیش از این که نخستین استعمارگران بریتانیایی در سال ۱۷۸۸ وارد خلیج بوتانی شوند، بیش از ۳۵۰ گروه مختلف از بومیان استرالیایی با زبان‌های بومی متعدد و طیف گسترده‌ای از آداب و رسوم فرهنگی در استرالیا وجود داشت. بیماری‌های واردشده از اروپا شمار جمعیت بومی را به شدت کاهش داد. آن‌هایی که جان سالم به در بردند، در بیش‌تر تاریخ استرالیا قانونا به حاشیه رانده شدند و قانون اساسی سال ۱۹۰۱ استرالیا حقوق شهروندی را برای آن‌ها به رسمیت نشناخت. تا این که نهایتا در سال ۱۹۶۲، اصلاحات حقوقی به بومیان استرالیایی که تعدادشان رو به کاهش بود، حق رای اعطا کرد.
ولتر، از بزرگ‌ترین متفکران عصر روشن‌گری، علی‌رغم انتقاد شدید از مذهب سازمان‌یافته، از مدافعان قاطع رواداری مذهبی بود. معروف‌ترین نمونه دفاع وی با یک تراژدی شروع شد. در اکتبر ۱۷۶۱، جسد مارک‌آنتوان کالاس، مرد جوانی از یک خانواده پروتستان در فرانسه کاتولیک، در مغازه پدرش در تولوز پیدا شد که به احتمال زیاد با خودکشی به زندگی خود پایان داده بود. افکار عمومی به سرعت متوجه ژان، پدر او، به عنوان متهم اصلی شد؛ باور بر این بود که وی برای جلوگیری از گرویدن مارک‌آنتوان به مذهب کاتولیک، او را به قتل رسانده است. ژان بار‌ها به طور غیرانسانی مورد شکنجه قرار گرفت و در ‌‌نهایت اعدام شد. ولتر که از بی‌عدالتی آشکار این پرونده به خشم درآمده بود، توانست حکم عفو پس از مرگ ژان را بگیرد، و رساله معروف خود در مورد رواداری مذهبی را به رشته تحریر درآورد.
اگرچه زبان هندی رایج‌ترین زبان در هند است، بیش از ۷۸۰ زبان در سراسر شبه‌قاره هند وجود دارد. اما ۲۲۰ زبان در طول ۵۰ سال گذشته از آن‌جا که آخرین متکلمان آن‌ها درگذشته و کودکان آن‌ها را نیاموخته‌اند، از بین رفته‌اند. به دلیل این که زبان هندی و انگلیسی اغلب در آموزش و پرورش و توسعه مورد استفاده قرار می‌گیرند، انگیزه برای حفظ زبان‌های نادر کم است، و دنیای این زبان‌ها و فرهنگ آن‌ها در حال نابود شدن است. در واکنش به این روند، جنبشی برای حفظ میراث زبانی کشور در سراسر هند ظهور پیدا کرده است و کنش‌گران با استفاده از لغت‌نامه‌های سخن‌گوی آن‌لاین، ویدیوهای یوتیوب و رسانه‌های اجتماعی برای نجات این زبان‌ها از خطر انقراض تلاش می‌کنند.
کشور سیرالئون نماد رواداری مذهبی در غرب آفریقا است. با یک رئیس‌جمهور مسیحی که منتخب ملتی است که حدود ۷۰ درصد آن را مسلمانان تشکیل می‌دهند، هر دو گروه مسلمانان و مسیحیان این کشور در کنار یک‌دیگر به نیایش می‌پردازند در حالی که تغییر مذهب و ازدواج‌های بین پیروان ادیان مختلف متداول است. حتی برخی از شهروندان سیرالئون پیرو هر دو دین هستند؛ افرادی که به عنوان «کریس-ماس» شناخته می‌شوند و برای ادای نماز به طور منظم در مسجد حضور می‌یابند در حالی که صادقانه و با ایمان یکشنبه‌ها در کلیسا حاضر می‌شوند. (جهت اطلاع بیش‌تر ر.ک.: )
در سال ۱۹۲۰، هنری فورد، صنعت‌گر یهودستیز، گزیده‌هایی از پروتکل‌های بزرگان یهود را به عنوان بخشی از یک سری سرمقالات موهن و تحقیرآمیز در روزنامه خصوصی خود، دیربورن ایندیپندنت، منتشر کرد. عموم مردم علاقه‌ای بدان نشان ندادند، و روزنامه نیویورک تایمز پروتکل‌ها را به عنوان «عجیب‌ترین ملغمه‌ای از ایده‌های احمقانه که تاکنون به مطبوعات راه یافته» محکوم کرد. با این حال، انتشار پروتکل توسط فورد به گسترش افکار یهودستیزانه در آمریکای مدرن کمک کرد، و پروپاگاندای فورد بعد‌ها توسط گوبلز و هیتلر مورد ستایش قرار گرفت.
بهاییان ایران از زمان تاسیس این مذهب در اواسط قرن نوزدهم میلادی مورد آزار و اذیت قرار گرفته‌اند. این آزار و اذیت پس از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ به شدت افزایش یافت، و تا به امروز ادامه دارد. با حدود ۳۰۰ هزار پیرو، بهاییان بزر‌گ‌ترین گروه مذهبی غیرمسلمان در ایران را تشکیل می‌دهند، اما جزء اقلیت‌های مذهبی به‌رسمیت‌شناخته‌شده در قانون اساسی کشور نیستند و در نتیجه مشمول حمایت‌های مقرر در آن نمی‌شوند. امروزه بهاییان مرتبا مورد ارعاب، بازداشت خودسرانه، تخریب اموال، محرومیت از اشتغال و دسترسی به آموزش عالی قرار می‌گیرند. رهبران آیین بهایی در ایران هم‌چنان در زندان به سر می‌برند.
در اوایل قرن بیستم میلادی، گروه کو کلاکس کلان مسئول مرگ هزاران نفر از آمریکایی‌های آفریقایی‌تبار بود، و نمادهای آن -مانند صلیب سوزان- القاگر وحشت و ترس در سراسر کشور بود. اما در سال ۱۹۴۶، ضربه قابل توجهی توسط یک شهروند به کلان وارد شد. استتسون کندی، نویسنده و فعال مدنی، با نفوذ به این گروه طی چند ماه توانست اطلاعات مهمی در مورد آیین‌های محرمانه و کلمات رمزی آن جمع کند؛ کندی اطلاعات خود را با نویسندگان یک برنامه رادیویی، سوپرمن، به اشتراک گذاشت که منجر به پخش «قبیله صلیب آتشین» شد و در طول دو هفته اسرار محرمانه کلان را افشا کرد. با کم‌ارزش و تحقیر کردن کلان، این برنامه ابهت و جذبه آن را از بین برد. با گذشت زمان، این گروه به سرعت رو به زوال گذاشت و امروزه دارای تنها چند هزار عضو فعال است.
در اواخر قرن نوزدهم میلادی، هزاران مهاجر از جنوب آسیا برای ساخت یک شبکه راه‌آهن در اوگاندا که در آن زمان تحت‌الحمایه بریتانیا بود، به شرق آفریقا رفتند. در طول قرن بعد، بسیاری از این کارگران و فرزندان آن‌ها در اقتصاد رو به رشد داخلی به مشاغلی پرسود دست یافتند. اما به قدرت رسیدن عیدی امین در سال ۱۹۷۱ برای آن‌ها مشکل‌آفرین شد. با سوءاستفاده از احساسات ملی‌گرایانه بومیان اوگاندا، وی مهاجران آسیای جنوبی را «زالو» نامید و همراه با تهدید به زندان، دستور به اخراج فوری آن‌ها داد. بریتانیا سعی کرد میانجی‌گری کند، اما در ‌‌نهایت ناچار به پذیرفتن حدود ۲۷ هزار پناهنده از اوگاندا شد که منجر به از بین رفتن جمعیت هندی و پاکستانی در اوگاندا گردید.
اگرچه زبان هندی رایج‌ترین زبان در هند است، بیش از ۷۸۰ زبان در سراسر شبه‌قاره هند وجود دارد. اما ۲۲۰ زبان در طول ۵۰ سال گذشته از آن‌جا که آخرین متکلمان آن‌ها درگذشته و کودکان آن‌ها را نیاموخته‌اند، از بین رفته‌اند. به دلیل این که زبان هندی و انگلیسی اغلب در آموزش و پرورش و توسعه مورد استفاده قرار می‌گیرند، انگیزه برای حفظ زبان‌های نادر کم است، و دنیای این زبان‌ها و فرهنگ آن‌ها در حال نابود شدن است. در واکنش به این روند، جنبشی برای حفظ میراث زبانی کشور در سراسر هند ظهور پیدا کرده است و کنش‌گران با استفاده از لغت‌نامه‌های سخن‌گوی آن‌لاین، ویدیوهای یوتیوب و رسانه‌های اجتماعی برای نجات این زبان‌ها از خطر انقراض تلاش می‌کنند.
در کانادا آزادی مذهبی در سطح ملی، ایالتی، و محلی به شدت مورد حمایت قرار گرفته است. منشور حقوق و آزادی‌های کانادا که بخشی از قانون اساسی کشور را تشکیل می‌دهد، تبعیض بر مبنای دین و مذهب توسط دولت را ممنوع و آزادی عقیده و مذهب را تضمین می‌نماید. قوانین ایالتی حقوق بشر از این هم فرا‌تر می‌رود و کارفرمایان، ارائه‌دهندگان خدمات و دیگر اشخاص خصوصی را مستلزم می‌دارد که هم‌سازی معقولی را برای همگان، صرف‌نظر از عقاید مذهبی آن‌ها فراهم کنند.
در بهار سال ۱۹۹۴، شبه‌نظامیان هوتو حدود یک میلیون نفر از مردم رواندا و عمدتا از قوم توتسی را به قتل رساندند. اما تفکیک قومی شدید میان توتسی‌ها، و اکثریت هوتو‌، یک پدیده جدید است؛ اصولا در آغاز اصطلاح «توتسی» به مردم دامدار ثروتمند اطلاق می‌شد، در حالی که «هوتو»‌ها کشاورز بودند. با ظهور حکومت استعماری بلژیک، مردم رواندا مجبور شدند که کارت‌های شناسایی که روی آن قومیت آن‌ها ذکر شده بود، همراه داشته باشند. این اقدام و نیز ممنوعیت هوتو‌ها در دسترسی به آموزش عالی و تبعیض‌های دیگر زمینه‌ساز وقوع نسل‌کشی شد.
در تلاشی برای تحول اجباری اتحاد جماهیر شوروی به یک بهشت سوسیالیستی، حزب کمونیست حذف دین را به عنوان یک ضرورت ایدئولوژیک اعلام کرد. اگرچه کلیسای ارتدوکس عمیقا درآمیخته در جامعه روسیه قبل از انقلاب بود، حکومت اظهار عقیده به صورت عمومی را ممنوع اعلام کرد، صد‌ها مکان عبادت را تخریب کرد، و صد‌ها کشیش را اعدام کرد. با این حال، ایمان به مذهب ارتدوکس در روسیه ریشه‌دار باقی ماند – زمانی که نظام کمونیسم در اواخر دهه ۱۹۸۰ و اوایل دهه ۹۰ از هم فروپاشید، میلیون‌ها نفر غسل تعمید داده شدند و هزاران نفر به عنوان کشیش منصوب شدند. علی‌رغم تلاش برای حذف دین، امروزه اکثریت روس‌ها خود را مسیحی ارتدوکس می‌دانند.

  رواداری و بردباری نباید به عنوان نشانه‌های ضعف شناخته شوند، آن‌ها نشانه‌های قدرت هستند.

- دالایی لاما چهاردهم، (۱۹۳۵-کنون)، ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۲

 من به مسلمانان، یهودیان، مسیحیان، زرتشتیان، بودایی‌ها، بهایی‌ها و سایرین احترام می‌گذارم، حتی به خداناباورانی که به اصول انسانی معتقدند احترام می‌گذارم. من همه آن‌ها را از صمیم قلب دوست دارم و دست تک‌تک‌شان را می‌بوسم. 

- عبدالحمید معصومی تهرانی، روحانی برجسته ایرانی

  پاسخ دادن نفرت با نفرت، نفرت را افزون می‌کند، انگار که تاریکی بیشتری را بر شبی بی‌ستاره بپاشانید.

- مارتین لوتر کینگ جونیور (۱۹۲۹-۱۹۶۸)، کشیش باپتیست آمریکایی و رهبر جنبش حقوق مدنی آمریکاییان، دوست داشتن دشمنانت، ۱۹۵۷

 دلگرم شدم وقتی که [دانستم] مردم در همه جا به دنبال آزادی‌های اساسی مشخصی هستند، حتی اگر در محیط فرهنگی کاملا متفاوتی زندگی ‌کنند.

  - آنگ سان سو چی (۱۹۴۵ – کنون)، برنده جایزه نوبل صلح و رهبر لیگ ملی دموکراسی در برمه، ۲۰۱۲

  همدردی یک مقوله مذهبی نیست [بلکه] یک مقوله انسانی است. یک کالای لوکس و تجملاتی نیست [بلکه] کالایی ضروری برای آرامش و ثبات ذهنی خودمان است. همدردی برای نجات و بقای انسان ضروری است.

- دالایی لاما چهاردهم، (۱۹۳۵-کنون)

  هیچ‌کس در بدو تولد از دیگری به خاطر رنگ پوست، پیشینه، یا دین‌اش متنفر نیست. انسان باید نفرت ورزیدن را یاد بگیرد و اگر می‌تواند نفرت‌ورزی را بیاموزد پس [به راحتی] می‌تواند محبت کردن و عشق ورزیدن را فرا گیرد چون عشق به طبیعت قلب انسان بیش‌تر می‌نشیند تا احساس مخالفش.

- نلسون ماندلا (۱۹۱۸-۲۰۱۳)، انقلابی ضد آپارتاید در آفریقای جنوبی و اولین رئیس‌جمهور سیاه‌پوست آفریقای جنوبی، راه دشوار آزادی: زندگی‌نامه خودنوشت نلسون ماندلا، ۱۹۹۵

 اول سراغ سوسیالیستها آمدند و من اعتراض نکردم چون سوسیالیست نبودم. بعد سراغ اعضای اتحادیه کارگری آمدند، و من اعتراض نکردم چون عضو اتحادیه کارگری نبودم. بعد سراغ یهودیان آمدند و من باز اعتراض نکردم چون یهودی نبودم. تا این که سراغ من آمدند و دیگر کسی باقی نمانده بود که برای من اعتراض کند.

- مارتین نیمولر (۱۸۹۲-۱۹۸۴)، کشیش لوتران و عالم الهیات آلمانی ضد نازی، ۶ ژانویه ۱۹۴۶

 من هیچ خصومتی با کسی ندارم، هر کس کرامت انسانی را پاس دارد، فارغ از دین و باورش، سر خود را برای تعظیم در پیشگاهش فرود می‌آورم و او را عزیز می‌دارم.

- عبدالحمید معصومی تهرانی، روحانی برجسته ایرانی

  همدردی گهگاه توانایی مهمی برای درک زندگی فردی دیگر و قرار دادن خود در موقعیت او است. همدردی آگاهی از این امر است که واقعا هیچ آرامش و لذتی نمی‌تواند برای من وجود داشته باشد مگر این که برای تو هم فراهم باشد.

- فردریک بیوکنر (۱۹۲۶-کنون)، عالم الهیات و نویسنده آمریکایی

  آزادی عقیده لزوما باید مجاز شناخته شود و بر مردم نیز باید بر همین منوال حکومت کرد تا همه بتوانند در کنار هم زندگی کنند، گرچه آشکارا عقاید متفاوت و مخالفی [با یک‌دیگر] داشته باشند.

- باروخ اسپینوزا (۱۶۳۲-۱۶۷۷)، فیسلوف آلمانی، رساله الهی-سیاسی، ۱۶۷۰

  ما گذشته دهشتناک خود را به یاد می‌آوریم تا بتوانیم به آن رسیدگی کنیم، تا بدون این‌که فراموش کنیم، در مواقعی که بخشش یک ضرورت است، گذشت کنیم؛ تا مطمئن شویم که دیگر هرگز چنین امری غیرانسانی ما را از هم جدا نخواهد کرد، و برای این که میراثی را ریشه‌کن سازیم که تهدیدی خطرناک در کمین دموکراسی ماست.

- نلسون ماندلا (۱۹۱۸-۲۰۱۳)، انقلابی ضد آپارتاید در آفریقای جنوبی و اولین رئیس‌جمهور سیاه‌پوست آفریقای جنوبی، ۲۵ فوریه ۱۹۹۹

  تاریکی نمی‌تواند بر تاریکی غلبه کند؛ این کار تنها از روشنایی برمی‌آید. نفرت نمی‌تواند بر تنفر غلبه کند؛ این کار تنها از عشق برمی‌آید.

- مارتین لوتر کینگ جونیور (۱۹۲۹-۱۹۶۸)، کشیش باپتیست آمریکایی و رهبر جنبش حقوق مدنی آمریکاییان، قدرت دوست داشتن، ۱۹۶۳

 جایی که کتاب‌ها را می‌سوزانند، انسان‌ها را نیز خواهند سوزاند.

- هاینریش هاینه (۱۷۹۷-۱۸۵۶)، شاعر، روزنامه‌نگار، مقاله‌نویس و منتقد ادبی آلمانی، نمایشنامه المنصور، ۱۸۲۱

  رواداری [نه تنها] به معنای عدم تعهد به باور خویش نیست، بلکه سرکوب و محاکمه دیگران [بر سر عقیده] را نیز محکوم می‌کند.

- جان اف کندی (۱۹۱۷-۱۹۶۱) سی و پنجمین رئیس‌جمهور ایالات متحده، ۱۰ اکتبر ۱۹۶۰

 رواداری چیست؟ نتیجه انسانیت است. همه ما از ضعف و خطا ساخته شده‌ایم؛ بیایید متقابلا نسبت به کوته‌فکری‌های یک‌دیگر گذشت کنیم، که این اولین قانون طبیعت است.

- ولتر (۱۶۹۴-۱۷۷۸)، نویسنده عصر روشن‌گری، تاریخ‌نگار و فیلسوف فرانسوی، ۱۷۶۴

 من نمی‌خواهم چهارطرف خانه‌ام دیوار باشد و پنجره‌ها مسدود باشند. [بلکه] می‌خواهم [نسیم] فرهنگ تمام سرزمین‌ها، تا سرحد ممکن، به خانه‌ام بوزد. ولی اجازه نخواهم داد هیچ فرهنگی به خانه من تحمیل شود و هرگز در خانه فردی دیگر به عنوان غریبه، گدا یا برده زندگی نخواهم کرد. 

- مهاتما گاندی (۱۹۴۸ – ۱۹۶۹)، رهبر جنبش استقلال هند، ۱۹۲۷

  نفرت مشکلات بسیاری را در این جهان ایجاد کرده، اما یکی را تا کنون حل نکرده است.

- مایا آنجلو (۱۹۲۸-۲۰۱۴)، نویسنده و شاعر آمریکایی

 دلگرم شدم وقتی که [دانستم] مردم در همه جا به دنبال آزادی‌های اساسی مشخصی هستند، حتی اگر در محیط فرهنگی کاملا متفاوتی زندگی ‌کنند.  

- آنگ سان سو چی (۱۹۴۵ – کنون)، برنده جایزه نوبل صلح و رهبر لیگ ملی دموکراسی در برمه، ۲۰۱۲

  آرزوی خدا این است که تو، من و همه ما بفهمیم که اعضای یک خانواده‌ایم، که برای با هم بودن ساخته شده‌ایم، برای خوبی و برای مهرورزی.

- دزموند توتو (۱۹۳۱-اکنون)، فعال حقوق اجتماعی آفریقای جنوبی و اسقف بازنشسته، ۲۶ آوریل ۲۰۰۵

  همان‌طور که رواداری سرچشمه صلح و آرامش است، نارواداری منشا بی‌نظمی و درگیری است.

- پی‌یر بل (۱۶۴۷-۱۷۰۶)، فیلسوف فرانسوی، ۱۶۸۶

  هر کس باید از حق آزادی اندیشه، وجدان و مذهب برخوردار باشد. این حق شامل آزادی برای داشتن یا انتخاب مذهب یا عقیده توسط خود فرد می‌شود و [هم‌چنین] شامل آزادی فردی یا در باهمستان با دیگران و در مکانی عمومی یا خصوصی، برای اظهار عقیده یا مذهب خویش از طریق عبادت کردن، برگزاری مراسم، انجام و تدریس آن است.

- میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی، ۱۶ دسامبر ۱۹۶۶

 برای ساخت آینده باید گذشته را شناخت.

- اتو فرانک، (۱۸۸۹-۱۹۸۰)، تاجر آلمانی و پدر آن و مارگوت فرانک، (۱۹۶۷)

  رواداری یعنی احترام قائل بودن برای فردی دیگر، نه به این خاطر که او اشتباه می‌کند یا حتی به این خاطر که حق با اوست، بلکه به این دلیل که او انسان است.

- جان کاگلی (۱۹۱۶-۱۹۷۶) نویسنده کتاب دین در دورانی سکولار، ۱۹۶۸

 هیچ فردی نباید مجبور به انجام یا حمایت از هر گونه آیین یا عبادت مذهبی شود یا به نوعی دیگر، به خاطر اعتقادات و باورهای مذهبی‌اش تحت آزار قرار گیرد، بلکه تمام مردم باید بتوانند آزادانه باورهای مذهبی خویش را اظهار کرده و با بحث، آن‌ها را پاس دارند.

- توماس جفرسون (۱۷۴۳-۱۸۲۶)، نویسنده اعلامیه استقلال و سومین رئیس‌جمهور ایالات متحده، اعلامیه آزادی مذهبی ویرجینیا، ۱۷۸۶

توانا را ببينيد

درباره توانا

توانا: آموزشکده جامعه مدنی ایران، موسسه‌ای پیشگام در زمینه آموزش آنلاین است. توانا در تاریخ ۱۷ می سال ۲۰۱۰ با هدف حمایت از شهروندی فعال و رهبری مدنی در ایران از طریق راه‌های گوناگون برای آموزش شهروندی و برنامه‌های ظرفیت‌سازی برای جامعه مدنی، شروع به کار کرد. چشم‌انداز توانا دست‌یابی به جامعه‌ای آزاد و باز برای ایرانیان است، جامعه‌ای که در آن هر ایرانی از فرصت‌های برابر، عدالت و آزادی‌های کامل مدنی و سیاسی بهره‌مند شود.

درباره پروژه رواداری

پروژه رواداری در صدد است تا منبع الهامی باشد برای پلورالیسم (چندفرهنگی)، آگاهی، آزادی مذهبی و به رسمیت شناختن تفاوت در میان شهروندان. پروژه رواداری با تهیه و استفاده از مجموعه متنوعی از منابع آموزشی به زبان‌های فارسی، عربی و انگلیسی، بر نقش هر فرد برای مقابله با نفرت تاکید داشته و به برشمردن فواید زندگی روادارانه در جامعه‌ای باز و آزاد می‌پردازد. پروژه روادری از طریق آموزش سعی دارد تا جلوی اذیت و آزار و نسل‌کشی [اقلیت‌ها] را گرفته و بذرهای بنیادین جامعه‌ای پایدار و متنوع را در خاورمیانه بزرگ کاشته و پرورش دهد.

به توانا بپيونديد